Trong một dây chuyền xử lý bề mặt, béc phun mạ có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau, từ tẩy dầu, rửa nước, xử lý hóa chất, etching, stripping cho đến khuấy và tuần hoàn dung dịch trong bể mạ. Tuy nhiên, mỗi công đoạn lại yêu cầu một kiểu béc phun mạ khác nhau về dạng tia, lưu lượng, áp suất, vật liệu và cách bố trí. Vì vậy, việc chỉ chọn béc dựa trên kích thước ren hoặc lưu lượng danh nghĩa thường chưa đủ.
1. Béc phun mạ được sử dụng ở những công đoạn nào trong dây chuyền mạ?
Trong dây chuyền mạ kim loại, béc phun mạ thường xuất hiện ngay từ khâu tiền xử lý. Đây là giai đoạn có ảnh hưởng lớn đến khả năng bám dính và chất lượng bề mặt sau mạ.
Các vị trí thường sử dụng béc phun mạ gồm:
- Tẩy dầu và làm sạch trước mạ.
- Rửa nước sau từng công đoạn hóa chất.
- Tẩy gỉ, pickling và hoạt hóa bề mặt.
- Khuấy hoặc tuần hoàn dung dịch trong bể.
- Rửa hoàn thiện sau mạ.
- Developing, etching, stripping và rinsing trong dây chuyền PCB.

Ở công đoạn tẩy dầu, béc phun mạ đưa dung dịch tẩy đến bề mặt chi tiết để loại bỏ dầu gia công, bụi, phoi nhỏ và các chất bẩn còn bám lại sau sản xuất. Với chi tiết hình học đơn giản, một dãy béc phun mạ bố trí theo chiều ngang có thể đáp ứng yêu cầu.
Tuy nhiên, khi chi tiết có nhiều lỗ, rãnh, gân, mép gấp hoặc hốc sâu, hiệu quả làm sạch không còn phụ thuộc đơn thuần vào áp suất. Mà cần quan tâm đến hướng tia phun, khả năng tiếp cận vùng khuất, khoảng cách béc đến chi tiết, số lượng béc và góc bố trí giữa các béc.
Đối với PCB, phạm vi sử dụng của béc phun phủ mạ bản mạch còn rộng hơn. Béc có thể làm việc ở công đoạn polishing, developing, etching, stripping, rinsing và làm sạch sau xử lý.
2. Cách lựa chọn béc phun mạ theo từng công đoạn
Khi lựa chọn béc phun mạ, yếu tố đầu tiên cần xác định là nhiệm vụ thực tế của tia phun. Một béc phun mạ dùng để tẩy dầu cần tạo lực tác động đủ lớn lên bề mặt, trong khi béc dùng để rửa hóa chất lại cần ưu tiên độ phủ và tính đồng đều.
2.1. Béc phun mạ cho công đoạn tẩy dầu và làm sạch
Với tẩy dầu và làm sạch trước mạ, cần ưu tiên:
- Lực va đập của tia phun.
- Khả năng phủ toàn bộ bề mặt.
- Khả năng tiếp cận lỗ, rãnh và vùng khuất.
- Độ ổn định của tia phun.
- Cách bố trí béc trên header.

Béc phun mạ dạng tia dẹt thường phù hợp khi sản phẩm chạy liên tục trên băng tải. Khi nhiều béc được bố trí trên cùng một header, các tia có thể tạo thành một màn phun liên tục trên chiều rộng sản phẩm.
Như vậy khi thiết kế, cần kiểm tra vùng phủ thực tế và mức độ chồng tia giữa các béc phun mạ kế cận.
2.2. Béc phun mạ cho công đoạn rửa hóa chất
Với rửa sau hóa chất, tiêu chí quan trọng nhất không phải tạo tia mạnh nhất mà là phân bố nước hợp lý.
Doanh nghiệp nên kiểm tra:
- Lưu lượng của từng béc phun mạ.
- Khoảng cách giữa các béc.
- Góc phun.
- Độ chồng tia.
- Khoảng cách từ header đến sản phẩm.
- Số hàng béc cần thiết.
Nếu một số khu vực nhận quá nhiều nước trong khi khu vực khác thiếu nước, tổng lưu lượng toàn hệ thống vẫn có thể rất lớn nhưng khả năng rửa hóa chất lại không đồng đều.

Do đó, trước khi tăng lưu lượng bơm, nên kiểm tra lại cách bố trí hệ thống béc phun mạ.
2.3. Béc phun mạ cho etching và stripping
Ở công đoạn etching hoặc stripping, vật liệu của béc phun mạ trở thành yếu tố đặc biệt quan trọng.
Béc thường phải tiếp xúc liên tục với dung dịch có tính ăn mòn. Nếu vật liệu không phù hợp, thân béc hoặc lỗ phun có thể bị suy giảm theo thời gian, từ đó làm thay đổi đến chất lượng tia phun.
Các loại béc phun ngành mạ sử dụng PVDF, PP, PPS, ceramic hoặc các vật liệu kỹ thuật khác cần được lựa chọn theo đúng hóa chất, nồng độ và nhiệt độ vận hành.
Không nên mặc định một loại vật liệu có thể dùng cho toàn bộ dây chuyền.
2.4. Béc phun mạ cho khuấy và tuần hoàn bể
Với bể mạ cần khuấy dung dịch, béc phun mạ dạng ejector là một hướng lựa chọn khác.
Loại béc này tận dụng dòng chất lỏng cấp vào để cuốn thêm dung dịch xung quanh, qua đó tạo lưu lượng tuần hoàn lớn trong bể.

Nhờ đó, béc phun mạ có thể hỗ trợ tuần hoàn dung dịch mà không nhất thiết phải tăng tương ứng lưu lượng bơm.
Ngoài ra, trong môi trường hóa chất, béc có thể bị nghẹt bởi các cặn hóa chất, tinh thể kết tủa, tạp chất trong dung dịch, sản phẩm phản ứng, cặn từ hệ thống đường ống. Nếu hệ thống có hàng chục hoặc hàng trăm béc phun mạ, thời gian tháo từng béc để vệ sinh có thể làm kéo dài đáng kể thời gian dừng máy.
Do đó, tại những vị trí phải kiểm tra định kỳ, béc có kết cấu tháo nhanh nên được ưu tiên.
3. Béc phun cho dây chuyền PCB cần đáp ứng yêu cầu gì?
Yêu cầu đối với béc phun mạ trong dây chuyền PCB thường khắt khe hơn nhiều ứng dụng làm sạch công nghiệp thông thường. PCB có bề mặt tương đối phẳng, chiều rộng lớn và yêu cầu mức độ xử lý đồng đều cao trên toàn panel.
Một hệ thống béc phun phủ mạ bản mạch phù hợp cần đáp ứng ít nhất 5 yêu cầu sau:
- Phân bố dung dịch đồng đều
Trong developing, etching hoặc stripping, hệ thống béc phun mạ phải hạn chế chênh lệch giữa các khu vực trên panel, tạo ra vùng phun mạnh, vùng phun yếu hoặc khoảng trống giữa hai tia.

- Khả năng kháng hóa chất
Béc phun phủ mạ bản mạch có thể tiếp xúc lâu dài với dung dịch dùng trong etching, developing hoặc stripping.
- Khả năng chống mài mòn, đặc biệt các công đoạn có nguy cơ mài mòn cao, vật liệu lỗ phun cần được xem xét riêng.
- Dễ tháo lắp và vệ sinh
- Lựa chọn dựa trên dữ liệu vận hành thực tế
Các dữ liệu này giúp lựa chọn béc phun mạ chính xác hơn nhiều so với việc chỉ cung cấp đường kính đường ống hoặc kích thước ren.
4. Các dòng béc Ikeuchi phù hợp cho ngành mạ và PCB
IKEUCHI có nhiều dòng béc phun mạ phù hợp với các nhiệm vụ khác nhau trong dây chuyền xử lý bề mặt và PCB.
- Dòng INJJX: phù hợp với etching, stripping và các vị trí cần tia nón đặc, đồng thời thuận tiện khi cần tháo béc để vệ sinh.
- Dòng INJJX-Y: phù hợp với các ứng dụng etching yêu cầu độ chính xác cao hơn như PCB, flexible PCB hoặc linh kiện điện tử.
- Dòng JJRP: là dòng có thể cân nhắc cho các ứng dụng etching PCB.
- Dòng INVV: phù hợp với các công đoạn cần tia dẹt như etching, stripping và một số wet process.
- Dòng EJX: phù hợp cho khuấy và tuần hoàn dung dịch trong bể mạ.
- Dòng EJX-H: phù hợp khi cần vận tốc dòng tuần hoàn cao hơn so với EJX tiêu chuẩn.
Như vậy, không có một béc phun mạ duy nhất phù hợp cho toàn bộ dây chuyền. Béc dùng cho tẩy dầu cần ưu tiên lực phun và khả năng tiếp cận bề mặt; béc phun mạ dùng cho rửa cần phân bố nước đều; béc cho etching và stripping cần chú trọng khả năng kháng hóa chất; còn béc cho bể mạ cần tạo được dòng tuần hoàn phù hợp.
Đặc biệt với PCB, lựa chọn béc phun phủ mạ bản mạch cần dựa trên cả dạng tia, lưu lượng, vật liệu, độ đồng đều và khả năng bảo trì. Khi doanh nghiệp xác định đúng điều kiện làm việc ngay từ đầu, việc lựa chọn béc phun ngành mạ sẽ chính xác hơn, giảm tiêu hao nước và hóa chất, duy trì chất lượng xử lý bề mặt và hạn chế phải thay đổi hệ thống béc phun mạ sau khi dây chuyền đã đi vào vận hành.



Sản phẩm liên quan
Béc phun khí nén ngành điện tử VVEA
Béc phun thổi khí ngành điện tử TAIFUJet®
Béc phun thủy lực ngành điện tử VVP-PP
Béc phun thủy lực ngành điện tử INJJX-Y
Béc phun thủy lực ngành điện tử INJJX
Béc phun thủy lực ngành điện tử INVV
Béc phun rửa tank ngành giấy, thực phẩm RJ series
Béc phun thổi khí ngành thực phẩm EJA series